top-logo

15 Sevval 1440

Girişimcilik ve Girişimci Üzerine Bir Değerlendirme

Girişimcilik ve Girişimci Üzerine Bir Değerlendirme

  1. Giriş

Girişimcilik; İktisadi mal ve hizmet üretimi için, üretim faktörlerinin bir araya getirilerek, ekonomik fırsatların yeni değerlere dönüştürüldüğü organizasyonun oluşturulmasıdır.[1]

Girişimci; ticaret, sanayi gibi alanlarda sermaye koyarak bir işi yapmaya girişen, kâr amacıyla riski üzerine alan kişidir.[2]  Girişimci mal ve hizmet üretebilmek için bütün üretim öğelerini en iyi koşullarda bir araya getirir. Kâr amacı güderek risk üzerine alır[3] ve ihtiyaçları karşılamak için üretim öğelerini satın alır, bunları bir araya getirecek imkânı sağlar. Kâr amacı gütmekle beraber zararı da kabullenir. Girişimci her zaman, her türlü olumsuzluklara karşı sabrını koruyan stresten uzak ve risklere karşı yılmayan bir kişiliğe sahip olmalıdır. Bu özellikler ideal bir girişimcide olması gereken özelliklerden bazılarıdır. Ayrıca girişimci araştırıcı olmalı, okumalı, bilgi tazelemeli ve iyi bir uygulayıcı olmalıdır.[4] Girişimci acele etmez, finans kaynaklarını uygun kullanır. Böylece ileride doğabilecek sıkıntıları baştan kontrol altına alır.[5] Fikrini daima tam kapasitede tutar. Aşırı fikir kapasitesi girişimciye zarar verir. Fikrini tam kapasitede tutarak kendine güven aşılar, cesaret bulur ve kendisini tüm risklere karşı direndirmeye inandırarak problemlerle baş edebilmeyi sürekli kılar. Girişimcilik bu yönleriyle uzun vadeli bir süreçtir. Girişimcilik kötü yönleri ve iyi yönleri olan bir kavramdır. Kötü yönleri, girişimcinin işinde başarısız olmasıyla doğan olumsuzluklar zinciridir. İyi yönleriyse girişimin bulunulduğu çevrede iş olanaklarını arttırır, yüksek potansiyel sağlar, çevre zenginliği sağlar ve çevrede bulunan  insanların refah seviyesini yükseltir. Ayrıca ülkeyi küresel çapta tanıtarak ülkeye para akışı sağlar. Küresel çaptaki girişimci ülkeler sanayisi gelişmiş, dünya piyasasında söz sahibi olan, refah seviyesi yüksek olan, birinci sınıf ülkeler yani ABD, Rusya, Çin, İngiltere gibi ülkelerdir. Bu ülkelerde girişimciler desteklenerek henüz yirmili yaşlarında dünya çapında buluşlarıyla ülkelerinin adlarını dünyaya duyurabiliyorlar. Ülkemizdeyse girişimcilik KOSGEB’in destekleriyle yavaş yavaş yaygınlaşmaya başladı. KOSGEB tarafından desteklenen girişimcilik, cumhuriyet tarihinin en önemli inovasyon uygulamalarından biridir.[6] Girişimciye verilen bu destek ülkenin gelişmesi açısından doğru bir davranış ve ülkeye misyon ve vizyon kazandırmaktadır.

  1. Teknolojik açıdan Girişimcilik

Bir girişimci için başlıca faktörlerden biri teknolojidir.

Teknoloji; insanın maddi çevresini denetlemek ve değiştirmek amacıyla geliştirdiği araç-gereçlerle bunlara ilişkin bilgilerin tümü.[7] Girişimcinin bulunduğu seviye kullanabildiği teknolojik aletlerden aldığı verim kadardır. Kim teknolojiyi daha çok ve daha verimli kullanıyorsa o girişimcinin piyasada rekabet gücü daha yüksektir. Nitekim bu yarış kimilerinin geride kalmasını kimilerinin ise ekol olmasına neden olmaktadır. Küresel çapta ekol olan ve teknolojiyi en üst düzeyde kullanan girişimcilerin bulunduğu NIKE, ADIDAS gibi markalar arasındaki rekabetin ileri düzeye ulaşması kullandıkları teknolojiyle bağdaşmaktadır. NIKE markası sadece spor giyim markasıyken hayata geçirdiği diğer uygulamalarla da artık sadece spor giyim markası olmaktan çıkmış çok yönlü bir girişimci firma özelliği kazanmıştır. Bu diğer girişimci firmaları rahatsız etse de bir bakıma bu firmaların işine daha sıkı motive olmasını sağlamaktadır. Çünkü teknoloji her geçen gün gelişmekte olup teknolojiye ayak uydurmak kaçınılmaz olmuştur. Teknolojiden kopmak demek rekabet piyasasında sönüp gitmek demektir. Bu yüzden teknolojiyi iyi kullanıp daima daha verimli olunmak şarttır. Örneğin; girişimciler bazen yeni mal ve hizmetleri üretmek yerine eskiden beri üretilmekte olan bir kısım mal ve hizmetlerin üretim yöntemlerini veya pazara sunuş biçimlerini değiştirmek suretiyle büyük kârlar sağlayabilirler. Mesela ABD’li ünlü otomotiv sanayicisi Henry Ford o güne kadar tek tek yapılan otomobillerin üretiminde akan iş şeridi ve montaj hakkını kullanıp seri üretimi gerçekleştirmesi sonucu çok büyük kârlar sağlamış ve otomobil endüstrisinde önderlik fonsiyonunu yüklenmiştir.[8]

  1. Tarihsel açıdan Girişimcilik

Girişimcilik tarihi devirlerle birlikte ortaya çıkmış bir akımdır. İnsanlar hayatta kalma mücadelesi vermek için bir arayış, bulur ve keşfediş işine girmişlerdir. Bu da girişimciliğin ortaya çıkma sinyallerini vermiştir. İlk başlarda insanlar ihtiyaçları kadar fikir üretip buluş içerisine girerken o tarihten günümüze doğru geldiğimizde girişimcilik artık küresel çapta bir yenilik yapmayı yeğlemiştir. Günümüz girişimcilik anlayışı aslında sanayi devrimiyle başlamış olup şuan içinde bulunduğumuz dijital çağ girişimciliğiyle devam etmektedir. İnsanların geçmiş tarihlere göre (girişimciliğinde sağladığı faydalar sayesinde) refah seviyeleri yükselmiştir. Refah seviyelerinin yükselmesi rekabeti de beraberinde arttırmıştır.

Rekabet; insanların ihtiyaçlarını bu ihtiyaçların en  iyi nasıl tatmin edileceğini ve en önemlisi kimler tarafından tatmin edileceğini keşfetme yoludur. [9] Rekabet olmazsa keşif süreci durur.[10] Yapılan keşifler sayesinde günümüz sloganı artık eskiler eskide kaldı sözüyle inovasyon dönemine girmiş bulunmaktadır. İnovasyon, Latince bir sözcük olan innovatus’tan türemiş, toplumsal, kültürel ve idari ortamda yeni yöntemlerin kullanılmaya başlanması anlamına gelir.[11] Türkçe karşılığıysa yenilik, yenilikçilik gibi anlamlara gelmektedir. İkinci ve üçüncü sınıf ülkeler inovasyon sayesinde gelişmiş ülkeleri yakalama yolunda önemli mesafeler kat ettiler. Güney Kore, Malezya, İrlanda, Finlandiya, Tayland ve Singapur kalkınma ve refah toplumu olmanın inovasyonla mümkün olduğunu gösterdiler.[12] İnovasyon bu ülkelerin girişimcileri için itici bir güç olmuştur. Örneğin; Güney Kore 40 yıl önce Türkiye ile aynı sosyal ve ekonomik göstergelere sahip olan ülke konumundaydı. Bugünse Güney Kore’de işsizlik oranı %3 ve nüfusun sadece %4’lük bir kısmı yoksulluktan oluşuyor. Güney Kore’nin yıllık ihracatı bugün 560 milyar dolar iken, Türkiye’nin ihracatı yıllık 152 milyar dolardır. İçinde bulunduğumuz 21.yy dengeleri inovasyonla daha da değişecektir. Örneğin; gelişmekte olan ülkeler için hâlâ önemli bir gelir kaynağı olan pek çok hammadde, nano-teknolojideki gelişmeler sonucu yakın gelecekte stratejik önemini kaybedecektir.[13]

  1. Küresel açıdan Girişimcilik

Küreselleşme; ülkeler arasındaki iktisadi, sosyal ve siyasal ilişkilerin gelişmesi, farklı toplum ve kültürlerin inanç beklentilerinin daha iyi tanınması, uluslararası ilişkilerin yoğunlaşması gibi birbiriyle bağlantılı konuları içeren bir kavramdır.[14] Günümüzün en önemli küreselleşme konularından biride girişimciliktir. Girişimciliğin günümüz küresel pazarında en önemli faktörlerinden biriyse buluşçuluktur. Buluşçuluk sayesinde girişimciler ülkelerinin adlarını dünyaya duyurabiliyorlar. Örneğin; Estonya’dan Skype, Finlandiya’dan Angry Birds gibi sosyal ağ buluşları ile bu ülkeler dünyaya seslenebildiler. Bu ülkeler küresel fikirlerin sadece birinci sınıf dünya ülkelerinden çıkmayabileceğini göstermişlerdir. Küresel girişimcilik açısından, Avrupa’nın son yıllarda yerinde saydığını söyleyebiliriz. Dünya’nın geri kalan kısmı küreselleşmeye koşarken ve daha rekabetçi hale gelirken Avrupa’nın yapabildiği tek şey başını değişim dalgalarının üstünde tutmaktan ibaret olmuştur. Bunu elbette Avrupa’nın tamamı için söylemiyoruz. Örneğin; İngiltere 20 yıl önce küresel pazarın doğuşu gerçeğiyle yüzleşti ve rekabet gücünü koruyabilmek için ekonomisini libarelleştirdi.[15] Her ülke kendi ülke şartlarına uyan formüller geliştirip uyguluyor. Örneğin; Tayvan KOBİ’lere dayalı bir modeli benimserken, Güney Kore büyük şirketleri, İrlanda ve Çin yabancı yatırımcıları ön plana alıyor.[16] Çin için örnek verecek olursak; SAMSUNG 2004 yılında inovasyon çalışmaları için Çin’e 4 milyar dolarlık yatırım yaptı. Aynı yıl elde ettiği ciro 24 milyar dolar[17] oldu.

  1. Girişimcilikteki Güç Normları

Girişimcinin iş planı yaparken doğru faktörleri seçmesi, onları uygulayabilmesi ve uygulayabilecek imkanların olması girişimciye güven sağlamakla birlikte yeni hedef kitlelerine odaklanmasını sağlar. Girişimci hedef kitleye ulaşmak ister fakat bu hedef kitlenin sayısını belirleyemez. Mark Zuckerberg Facebook’u kurarken 1,5 milyar kişiye ulaşmayı hedeflemiştir, ama ismini tarihe altın harflerle yazdırmayı başarmıştır. Küresel çaptaki bu olay genç girişimciler için potansiyel sağlamakla birlikte onlara cesaret ve mücadelecilik sağlamıştır.

Türkiye’de toplam kayıtlı şirketlerin %99’unun genelde bir kişi tarafından başlatılan KOBİ’lerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, yeterli ve iyi faaliyet gösteren girişimci ekosistemleri oluşturulduğunda mevcut ve potansiyel girişimcilerin çok daha üretici, verimli ve ölçekli faaliyetler göstereceği kesindir.[18] Bu girişimci kalıcı olmamızı sağlar ve ar-ge’nin ülkedeki payının yükselmesini sağlar. Ar-ge’nin ülkedeki payının yükselmesi demek teknoparkların yaygınlaşması ve belirli bir büyüklüğe gelmesi demektir.

Türkiye’nin teknoparkla tanışması yakın yıllara yani kesin olmamakla birlikte 1990’da yılların başına denk gelmektedir.

Ferhat Köçe

İşletme Bölümü, İktisadi ve İdari Sosyal Bilimler Fakültesi,

Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep

E-mail: ferhatkoce@hotmail.com

Kaynakça

  1. http/tr.wikipedia.org/wiki.girisimcilik
  2. Girişimci Güncel Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu Erişim: .29.03.2009
  3.  Karalar, Rıdvan.(2001). Genel İşletme. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi. s. 5ISBN 975-06-0016-9
  4. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 18
  5. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 17
  6. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 12
  7. www.tdk.gov.tr
  8. İşletme Bilimine Giriş. Prof. Dr. M. Şerif Şimşek & Prof. Dr. Andan Çelik Basım 22 Syf. 21
  9. Sefaletten Zenginliğe – Mark Swanepoel Syf. 44-45
  10. Sefaletten Zenginliğe – Mark Swanepoel Syf. 46
  11. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 49
  12. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 50
  13. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 51
  14. www.turkcebilgi.com
  15. Kazanmak İsteyenler İçin Yanıtlar – Jack ve Suzy Welch Syf.31
  16. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 50
  17. Yeni Girişimcilik – Vedat Kâhyalar Syf. 50
  18. Dijital Çağda Girişimcilik Ekosistemi – Irmak Özkaşıkcı Syf. 183

Yazar : Ferhat Köçe


Etiketler : girişim | girişimcilik | iktisad | kosgeb | teknoloji |